فصل پنجم - دولت شاهنشاهى شرق و دولت امپراطورى غرب 294 تأسيسات لشكرى دولت ساسانى - جنگهاى اردشير اول و شاهپور اول با روم - غلبه شاهپور بر قيصر و الريانوس - نقوش نصرت شاهپور اول - پالمور - سلطنت هرمزد اول و وهرام اول و وهرام دوم - نقوش آنها - سلطنت وهرام سوم و نرسه - نقش نرسه - جنگ مجدد با روميان - سلطنت هرمزد دوم - شاهپور دوم و جنگ بزرگ - منتخبى از روايت آميانوس - شخصيت شاهپور دوم - سلطنت اردشير دوم و شاهپور سوم و وهرام چهارم - نقوش اردشير دوم و شاهپور دوم و سوم . فصل ششم - عيسويان ايران 354 قدرت روزافزون روحانيون و اشراف درجه اول - اوج تعالى ديانت زردشتى - وضع يهود و نصارى در دولت شاهنشاهى ايران - تعقيب و آزار عيسويان در زمان شاهپور دوم - سلطنت يزدگرد اول و وهرام پنجم - ورزگ فرمذارمهر نرسى و خانواده او - تعقيب مجدد عيسويان - يزدگرد دوم - امور ارمنستان - شهداى عيسوى سريانى و ايرانى - منازعه يعقوبيان با نسطوريان - پيروز و ولاش - هجوم هفتاليان - غلبه مذهب نسطورى - تشكيلات قضايى دولت شاهنشاهى ايران - نظرى بكتاب اعمال شهداى ايران ، فصل هفتم - نهضت مزدكيه 424 احوال اجتماعى ايرانيان در دوره ساسانى - طبقات جامعه - خانواده - حقوق مدنى - دوره اول پادشاهى كواذ اول - افكار انقلابى مزدكيان - اتحاد كواذ با مزدكيان - خلع و فرار كواذ - پادشاهى ژاماسپ - بازگشت كواذ - دوره دوم پادشاهى او - مسئله جانشينى پادشاه - قتل عام مزدكيان - مرگ كواذ . فصل هشتم - خسرو انوشروان 484 تحكيم سلطنت - تجديد درجات اجتماعى - اصلاح ماليات - اصلاحات نظامى - جنگ با دولت بيزانس - هفتاليان و تركان - تسخير يمن - شخصيت كسرى - شورش انوشگزاد - توصيف پايتخت و قصور سلطنتى - تأسيسات كشورى - مراسم بار شاهنشاه - تشريفات دربار - امتيازات - القاب - سيباست - دوره بزرگ